Muốn nuôi gà đẻ trứng tại nhà có trứng đều, cần bốn thứ: giống đẻ tốt, cám gà đẻ có đủ đạm và canxi, ổ đẻ khô ráo đặt ở chỗ tối, và khoảng 16 giờ sáng mỗi ngày trong thời gian đẻ. Gà giống chuyên trứng như gà Ai Cập, gà Isa Brown thường bắt đầu đẻ lúc khoảng 4,5 đến 5 tháng tuổi. Gà ta, gà ri đẻ ít hơn và hay đòi ấp.
| Vấn đề | Nguyên nhân hay gặp | Việc làm trước |
|---|---|---|
| Gà đẻ thưa hoặc ngừng đẻ | Ngày ngắn, thay lông, thiếu cám, nóng, gà già | Bổ sung đèn buổi tối, cho ăn cám gà đẻ, làm mát chuồng |
| Trứng vỏ mỏng, trứng non | Thiếu canxi, nóng, stress, bệnh | Thêm vỏ sò, bột đá; nếu kéo dài thì gọi thú y |
| Gà ăn trứng | Trứng vỡ trong ổ, thiếu canxi và đạm, ổ sáng | Nhặt trứng 2 lần/ngày, làm ổ tối, đủ cám |
| Gà đẻ bừa ngoài vườn | Không có ổ, ổ bẩn, có mạt | Làm ổ, đặt trứng mồi, thả gà muộn hơn |
Chọn giống và số lượng
- Gà Ai Cập, Isa Brown, Hy-Line nâu: chuyên trứng, đẻ nhiều, ít đòi ấp. Mua gà hậu bị khoảng 16 đến 18 tuần tuổi đã tiêm phòng từ trại uy tín sẽ nhanh có trứng.
- Gà ta, gà ri, gà Lương Phượng: đẻ ít hơn nhiều, trứng nhỏ, hay nằm ấp, nhưng khoẻ và chịu thả vườn.
Cách tính đơn giản: một con gà chuyên trứng đang đẻ tốt cho khoảng 5 đến 6 quả mỗi tuần. Nhà 4 người ăn khoảng 20 quả một tuần thì nuôi 5 đến 6 mái là đủ. Không cần gà trống nếu chỉ lấy trứng ăn, gà mái vẫn đẻ bình thường.
Chuồng và ổ đẻ
- Chuồng cao ráo, mái che mưa, thoáng mà không lùa gió. Diện tích tham khảo khoảng 4 đến 5 con/m² nếu nhốt, cộng thêm sân chơi nếu có.
- Sào đậu cao 50 đến 80 cm, mỗi con cần khoảng 20 cm chiều dài sào.
- Ổ đẻ: thùng gỗ hoặc thùng nhựa khoảng 30 x 30 x 35 cm, lót rơm hoặc trấu khô. Một ổ dùng cho 4 đến 5 mái.
- Đặt ổ ở góc tối nhất, thấp hơn sào đậu để gà không ngủ trong ổ và ỉa vào ổ.
- Thay rơm ổ khi bẩn. Mỗi tháng kiểm tra mạt gà ở kẽ ổ.
Ánh sáng quyết định gà có đẻ hay không
Gà đẻ theo độ dài ngày. Tài liệu kỹ thuật gà đẻ thường khuyến cáo duy trì khoảng 16 giờ sáng mỗi ngày trong suốt thời kỳ đẻ, tăng dần từ lúc gà khoảng 18 tuần tuổi, mỗi tuần thêm khoảng 1 giờ. Mùa đông ngày ngắn, gà nuôi không có đèn thường đẻ thưa hẳn.
- Bật một bóng đèn vàng hoặc LED ánh sáng ấm vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối để bù cho đủ giờ.
- Không bật đèn cả đêm. Gà cần khoảng 8 giờ tối để nghỉ.
- Giữ giờ bật tắt cố định. Đèn lúc có lúc không làm gà rối nhịp và ngừng đẻ.
- Không giảm giờ chiếu sáng khi gà đang đẻ.
Thức ăn cho gà đẻ
Gà đẻ cần nhiều đạm để tạo lòng trắng và nhiều canxi để tạo vỏ. Cho ăn thóc, ngô đơn thuần thì gà vẫn đẻ nhưng ít và vỏ mỏng.
- Dùng cám hỗn hợp cho gà đẻ bán ở đại lý thức ăn chăn nuôi. Thành phần đạm, canxi đã tính sẵn và ghi trên bao.
- Gà chuyên trứng ăn khoảng 100 đến 120 g mỗi con mỗi ngày khi đang đẻ, theo các tài liệu kỹ thuật phổ biến. Gà ta nhỏ con ăn ít hơn.
- Nếu tự trộn thóc, ngô, cám gạo với cám đậm đặc, trộn theo tỷ lệ ghi trên bao cám đậm đặc dành cho gà đẻ.
- Để riêng một máng vỏ sò nghiền hoặc bột đá vôi cho gà tự ăn thêm, nhất là cho ăn vào buổi chiều, lúc gà tạo vỏ trứng ban đêm.
- Rau xanh, bèo, cỏ non giúp lòng đỏ vàng hơn. Không cho rau quá nhiều làm gà ăn ít cám.
- Nước sạch luôn có sẵn. Trứng có khoảng ba phần tư là nước, gà thiếu nước là giảm đẻ ngay.
Vì sao gà ngừng đẻ
- Thay lông: mỗi năm gà thường thay lông một lần, hay vào cuối thu. Lúc này gà nghỉ đẻ vài tuần. Cho ăn đủ đạm để lông mọc nhanh.
- Đòi ấp: gà ta nằm lì trong ổ, xù lông khi bị đụng. Nếu không muốn cho ấp thì nhốt riêng gà ra chỗ thoáng, sáng vài ngày.
- Nóng: trên khoảng 32 độ C, gà ăn ít và đẻ giảm. Che nắng mái, tăng nước mát, cho ăn vào sáng sớm và chiều mát.
- Bệnh: Newcastle, viêm phế quản truyền nhiễm (IB), cúm làm gà giảm đẻ đột ngột, trứng méo, vỏ nhăn. Kèm triệu chứng thở khò khè, ủ rũ, chết nhiều thì báo thú y xã.
- Gà già: gà chuyên trứng đẻ nhiều nhất trong năm đầu, sau đó giảm dần.
Phòng bệnh cho gà đẻ
Gà mua về nên hỏi người bán đã tiêm những vắc xin gì. Theo lịch phổ biến mà cơ quan khuyến nông, thú y giới thiệu, gà đẻ được tiêm Newcastle, IB, Gumboro, đậu lúc nhỏ, rồi tiêm nhắc Newcastle, IB, hội chứng giảm đẻ (EDS) và cúm gia cầm trước khi vào đẻ. Tiêm nhắc trong thời gian đẻ theo hướng dẫn của thú y địa phương. Nhốt riêng gà mới mua khoảng 2 tuần trước khi thả chung với đàn cũ.
Câu hỏi thường gặp
Gà mái không có trống có đẻ trứng không?
Có. Gà mái đẻ trứng không cần gà trống. Chỉ có trứng từ đàn có trống mới ấp nở ra gà con được.
Gà mấy tháng thì đẻ trứng?
Gà chuyên trứng như gà Ai Cập, Isa Brown thường bắt đầu đẻ khoảng 18 đến 22 tuần tuổi. Gà ri vàng rơm của Viện Chăn nuôi được giới thiệu đẻ quả đầu khoảng 135 đến 142 ngày tuổi. Gà ta thả vườn thường muộn hơn và không đều.
Cho gà ăn gì để đẻ nhiều trứng?
Cám hỗn hợp cho gà đẻ là chính, thêm vỏ sò hoặc bột đá cho gà tự ăn, rau xanh vừa phải và nước sạch luôn có. Cộng thêm đèn cho đủ khoảng 16 giờ sáng mỗi ngày.
Gà đẻ trứng hai lòng đỏ có sao không?
Trứng hai lòng đỏ hay gặp ở gà mới bắt đầu đẻ hoặc gà béo, do hai lòng đỏ rụng cùng lúc. Trứng vẫn ăn bình thường. Không có cách nuôi nào làm gà đẻ trứng hai lòng đỏ đều đặn.