Nuôi gà thả vườn là cho gà ngủ trong chuồng và ra vườn có rào ban ngày để vận động, ăn cỏ, sâu, và được cho ăn thêm cám. Làm tốt cần bốn việc: úm kỹ 3 đến 4 tuần đầu trước khi thả, vườn có rào và bóng mát, cho ăn bổ sung đủ theo tuổi, và tiêm phòng theo lịch. Gà thả vườn lớn chậm hơn gà nuôi nhốt nhưng thịt chắc, ít bệnh vặt nếu vườn được luân phiên.
| Giai đoạn | Chỗ ở | Thức ăn | Việc chính |
|---|---|---|---|
| 1–4 tuần | Quây úm trong nhà | Cám gà con | Giữ ấm, tiêm phòng |
| 4–8 tuần | Chuồng + thả vườn nắng ráo | Cám gà con chuyển dần cám gà lớn | Tập thả, nhốt khi mưa |
| 8 tuần – xuất chuồng | Thả vườn cả ngày, tối về chuồng | Cám gà lớn + thóc, ngô, rau | Luân phiên vườn, tẩy giun theo tư vấn thú y |
Chuẩn bị vườn và chuồng
Vườn
- Rào bằng lưới B40 hoặc lưới nhựa cao 1,5 đến 2 m. Rào thấp thì gà bay ra, chó mèo vào.
- Có cây che bóng, bụi rậm cho gà nấp khi có diều hâu.
- Mật độ tham khảo phổ biến cho gà thả vườn là khoảng 1 đến 2 m² vườn cho mỗi con. Thả quá dày thì vườn trụi, đất bẩn phân, gà dễ mắc cầu trùng, giun.
- Lấp chỗ trũng đọng nước. Gà uống nước đọng dễ nhiễm bệnh.
Chuồng ngủ
- Nền cao hơn mặt vườn, không dột, hướng đông nam là hướng được nhiều người chọn để đón nắng sáng, tránh gió mùa đông bắc.
- Mật độ trong chuồng khoảng 5 đến 7 con/m² cho gà thịt lớn.
- Có sào đậu, lót trấu hoặc làm đệm lót sinh học.
- Cửa chuồng đóng được ban đêm để chống chồn, cáo, chuột.
Chọn giống
Giống hay nuôi thả vườn: gà ta, gà ri, gà Mía, gà Đông Tảo, gà lai chọi, gà Lương Phượng, gà Tam Hoàng, gà ri lai. Mua gà con từ trại có nguồn gốc, hỏi rõ đã tiêm Marek chưa. Nuôi một lứa cùng tuổi để dễ chăm và dễ tiêm phòng.
Úm và tập thả
- Úm gà con trong quây có đèn 3 đến 4 tuần, không thả ra vườn sớm.
- Từ tuần 4 đến 5, khi gà đủ lông lưng, cho ra vườn lúc nắng ráo khoảng 9 giờ đến 15 giờ, rồi lùa về.
- Tuần đầu thả chỉ nên quây một góc vườn gần chuồng để gà quen đường về.
- Cho ăn buổi chiều trong chuồng. Gà sẽ nhớ chuồng là chỗ có ăn và tự về khi trời tối.
- Trời mưa, sương mù hoặc rét dưới khoảng 15 độ C thì không thả gà nhỏ.
Cho ăn bổ sung
Gà thả vườn không sống được chỉ bằng cỏ và sâu. Phần lớn thức ăn vẫn phải do người nuôi cho.
- Giai đoạn gà con dùng cám gà con. Từ khoảng 1 tháng tuổi chuyển dần sang cám gà lớn hoặc tự trộn ngô, thóc, cám gạo với cám đậm đặc theo tỷ lệ trên bao.
- Cho ăn hai bữa: sáng một ít trước khi thả để gà còn đi kiếm mồi, chiều cho ăn no trong chuồng.
- Treo máng ăn ngang lưng gà, đặt dưới mái che để cám không ướt, không mốc.
- Rau muống, bèo, cỏ non, rau lang băm nhỏ cho thêm. Có thể nuôi giun quế hoặc ruồi lính đen để bổ sung đạm.
- Vài tuần trước khi bán có thể tăng ngô và thóc để gà chắc thịt, vàng da.
Luân phiên vườn
Nếu đất rộng, chia vườn thành hai ô có rào. Thả gà ở một ô trong vài tuần, ô kia để trống cho cỏ mọc lại và nắng diệt bớt trứng giun, noãn nang cầu trùng. Rắc vôi bột ô vừa nghỉ rồi để trống. Cách này giúp đàn ít bệnh đường ruột hơn nhiều so với thả mãi một chỗ.
Phòng bệnh
Tài liệu khuyến nông thường giới thiệu lịch vắc xin cho gà thả vườn như sau: Marek lúc 1 ngày tuổi (trại ấp làm), Newcastle kết hợp IB lúc 5 đến 7 ngày, đậu gà và Gumboro lúc 7 đến 10 ngày, cúm gia cầm khoảng 2 đến 3 tuần theo chương trình địa phương, nhắc lại Newcastle khoảng 3 tuần, Newcastle chủng hệ I tiêm dưới da khi gà khoảng 2 tháng tuổi. Hỏi thú y xã lịch áp dụng ở vùng bạn.
Việc thường ngày:
- Rửa máng uống mỗi ngày, thay trấu ướt quanh máng.
- Rắc vôi bột quanh chuồng, cửa ra vào vườn.
- Không cho người lạ, gà lạ vào vườn. Gà mua thêm nhốt riêng 2 tuần.
- Gà ốm tách riêng ngay. Gà chết nhiều bất thường thì báo thú y xã, không vứt ra sông, suối, bãi rác.
Khi nào xuất chuồng
Tuỳ giống. Gà ta, gà ri thường nuôi 4 đến 5 tháng. Gà lai, gà Lương Phượng, Tam Hoàng nhanh hơn, khoảng 3 tháng. Nếu gà đã được dùng thuốc, phải chờ hết thời gian ngưng thuốc ghi trên nhãn trước khi giết thịt hay bán.
Câu hỏi thường gặp
Cách nuôi gà thả vườn mau lớn?
Úm kỹ để gà con không còi, cho ăn cám đủ đạm theo tuổi thay vì chỉ thóc, giữ nước sạch, tẩy giun và phòng cầu trùng theo tư vấn thú y. Chọn giống lai lớn nhanh nếu mục tiêu là bán thịt sớm.
Nuôi gà thả vườn mùa mưa cần chú ý gì?
Nhốt gà trong chuồng những ngày mưa dầm, giữ trấu lót khô, khơi rãnh thoát nước quanh chuồng. Mùa mưa hay bùng cầu trùng và bệnh hô hấp, nên theo dõi phân và tiếng thở của gà mỗi ngày.
Cách nuôi gà thả vườn không bị bệnh?
Không có cách nào để gà không bao giờ bệnh, nhưng giảm được nhiều: tiêm phòng đủ theo lịch, giữ chuồng khô, luân phiên vườn, không thả quá dày, nhốt riêng gà mới mua 2 tuần và không cho gà uống nước đọng. Theo dõi đàn mỗi sáng để phát hiện con ốm sớm.
Nuôi gà thả vườn bao lâu thì bán được?
Gà ta, gà ri thả vườn thường 4 đến 5 tháng. Gà lai và gà màu lông nhanh lớn khoảng 3 tháng. Nuôi lâu hơn thịt chắc hơn nhưng tốn thêm cám.