Gà ri là giống gà nội nhỏ con, khoẻ, chịu kham khổ, hợp thả vườn và thịt chắc thơm, nhưng lớn chậm và đẻ ít. Cách nuôi gà ri giống nuôi gà thả vườn nói chung: úm kỹ 3 đến 4 tuần, thả vườn có rào, cho ăn thêm cám và thóc, tiêm phòng đủ. Gà thịt thường nuôi 4 đến 5 tháng. Gà mái ri ấp và nuôi con rất khéo, nên nhiều nhà giữ vài mái để tự nhân đàn.
| Chỉ tiêu | Gà ri (thuần, tham khảo) | Gà thịt lông trắng công nghiệp |
|---|---|---|
| Khối lượng trưởng thành | Mái khoảng 1,2–1,5 kg, trống khoảng 1,5–2 kg | Xuất chuồng 2,5 kg trở lên sau vài tuần |
| Thời gian nuôi thịt | 4–5 tháng | Khoảng 6–7 tuần |
| Sản lượng trứng | Khoảng 70–130 quả/năm | Không nuôi để lấy trứng |
| Sức chịu đựng | Tốt, thả vườn được | Kém, cần chuồng kín, cám công nghiệp |
| Đòi ấp | Hay đòi ấp, nuôi con giỏi | Không |
Các số liệu gà ri trong bảng lấy theo tài liệu giới thiệu gà ri vàng rơm của Viện Chăn nuôi được đăng trên báo nông nghiệp. Gà ri nuôi ở mỗi vùng chênh nhau khá nhiều.
Nhận biết gà ri thuần
- Gà mái lông màu vàng rơm, vàng nhạt, có đốm đen ở cổ, cánh và đuôi. Thân nhỏ, gọn.
- Gà trống lông đỏ tía, đỏ sẫm, đuôi đen xanh, mào cờ đỏ tươi. Dáng nhanh nhẹn.
- Chân nhỏ, màu vàng, thường không có lông chân.
- Gà con mới nở lông vàng, có sọc nâu hoặc đen ở lưng.
Ngoài chợ có nhiều gà ri lai (ri lai Lương Phượng, ri lai Sasso). Gà lai lớn nhanh hơn, nặng hơn, nhưng thịt ít chắc hơn. Hỏi rõ người bán để tính thời gian nuôi.
Úm gà ri con
Gà ri con nhỏ, lúc mới nở chỉ khoảng 25 đến 30 g, nên càng cần giữ ấm.
- Úm trong quây kín gió có đèn sưởi, nhiệt độ dưới đèn tuần đầu khoảng 32 đến 35 độ C, mỗi tuần hạ dần.
- Nhìn cách gà nằm để chỉnh đèn: chụm dưới đèn là lạnh, dạt ra mép là nóng.
- Cho uống nước sạch trước, 3 đến 4 giờ sau cho ăn cám gà con.
- Úm 3 đến 4 tuần, mùa đông miền Bắc có thể lâu hơn.
Thả vườn và cho ăn
- Mật độ vườn: khoảng 1 đến 2 m² mỗi con. Chuồng ngủ khoảng 7 đến 10 con/m² vì gà ri nhỏ.
- Rào: gà ri bay giỏi, rào nên cao 2 m hoặc cắt bớt lông cánh một bên.
- Thức ăn: tháng đầu dùng cám gà con. Từ tháng thứ hai trộn cám gà lớn với thóc, ngô, cám gạo, rau xanh. Gà ri ăn ít, mỗi con thịt tiêu tốn cám ít hơn gà lai nhưng nuôi lâu hơn.
- Hai bữa: sáng cho ít, chiều cho no trong chuồng để gà tự về.
- Nước sạch: đặt máng uống trong chuồng và ở vườn.
Gà ri lớn chậm là đặc tính của giống. Cho ăn nhiều cám đạm cao cũng không làm gà ri lớn như gà lai, chỉ tốn tiền hơn.
Nuôi gà mái ri sinh sản
Nuôi gà ri để lấy trứng ấp, nhân đàn là thế mạnh của giống này.
- Chọn mái khoẻ, mào đỏ, bụng mềm rộng, lông mượt. Giữ khoảng 1 trống cho 8 đến 10 mái.
- Làm ổ đẻ ở chỗ tối, lót rơm khô.
- Nhặt trứng hằng ngày, để nơi thoáng mát, đầu to hướng lên. Trứng để ấp nên chọn quả sạch, không méo, không dị dạng và không để quá khoảng 7 ngày.
- Khi gà mái nằm lì trong ổ, xù lông, kêu gù gù khi bị đụng, đó là lúc đòi ấp. Cho vào ổ khoảng 10 đến 12 quả tuỳ cỡ gà.
- Đặt nước và thóc ngay cạnh ổ. Rắc tro bếp hoặc vôi dưới đáy ổ để hạn chế mạt.
- Trứng gà nở sau khoảng 21 ngày. Soi trứng khoảng ngày thứ 7 để loại trứng không phôi.
Tính chuyện lời lãi trước khi nuôi
Gà ri thịt thường bán được giá cao hơn gà lai vì thịt chắc, da giòn, nhưng mỗi con phải nuôi lâu hơn, nên tiền cám cộng dồn và rủi ro bệnh trong thời gian nuôi cũng nhiều hơn. Trước khi nuôi nhiều, nên hỏi giá thu mua gà ri ở chợ, quán ăn quanh nhà, và ghi chép tiền giống, cám, vắc xin của lứa đầu. Nhiều nhà nuôi gà ri chủ yếu để ăn và biếu, bán phần dư, như vậy ít áp lực hơn.
Phòng bệnh cho gà ri
Gà ri khoẻ nhưng vẫn mắc Newcastle, Gumboro, đậu, cúm, tụ huyết trùng, cầu trùng như gà khác. Lịch vắc xin phổ biến theo khuyến nông: Marek khi 1 ngày tuổi, Newcastle (Lasota hoặc ND-IB) lúc 5 đến 7 ngày, đậu và Gumboro lúc 7 đến 10 ngày, cúm gia cầm theo chương trình của địa phương, nhắc Newcastle khoảng 3 tuần và tiêm Newcastle chủng hệ I khi khoảng 2 tháng tuổi. Hỏi cán bộ thú y xã lịch ở vùng bạn.
Gà mới mua về nhốt riêng 2 tuần. Gà ốm cách ly ngay. Gà chết nhiều bất thường thì báo thú y xã.
Câu hỏi thường gặp
Gà ri nuôi bao lâu thì bán được?
Gà ri thuần nuôi thịt thường 4 đến 5 tháng mới đạt khoảng 1,2 đến 1,8 kg. Gà ri lai nhanh hơn, khoảng 3 tháng.
Gà ri một năm đẻ bao nhiêu trứng?
Theo tài liệu giới thiệu gà ri vàng rơm của Viện Chăn nuôi, sản lượng khoảng 70 đến 130 quả mỗi năm, trứng nhỏ. Gà ri hay nghỉ đẻ để ấp, nên số trứng thực tế phụ thuộc bạn có cho ấp hay không.
Gà ri con mới nở nuôi thế nào?
Úm trong quây kín gió có đèn sưởi 3 đến 4 tuần, cho uống nước sạch trước rồi mới cho ăn cám gà con, ăn nhiều bữa trong ngày. Nếu có gà mái ri ấp nở thì để mẹ nuôi, nhốt mẹ trong lồng bàn hai tuần đầu và cho gà con ăn cám ở máng riêng.
Gà ri có dễ nuôi không?
Dễ hơn gà công nghiệp nhiều vì chịu thả vườn, ăn tạp, ít bệnh vặt. Điểm khó là lớn chậm và bay giỏi, cần rào cao. Gà ri vẫn phải tiêm phòng đủ như gà khác.