Chuồng gà hôi chủ yếu vì phân gà gặp nước, ẩm và bị phân huỷ yếm khí, sinh ra khí amoniac khai cay và các khí mùi thối. Muốn nuôi gà không hôi, việc quan trọng nhất là giữ nền chuồng khô: không để máng uống đổ nước ra nền, lót độn dày và đảo thường xuyên, gom phân ủ riêng có che đậy, chuồng đủ thoáng và không nuôi quá dày. Men vi sinh giúp giảm mùi nhưng không thay được việc giữ khô.
| Chỗ sinh mùi | Vì sao hôi | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Quanh máng uống | Nước đổ ra độn, phân nhão | Dùng máng núm hoặc máng treo, có khay hứng |
| Dưới sào đậu | Phân dồn nhiều ban đêm | Đặt khay hứng phân hoặc sàn lưới dưới sào, dọn thường xuyên |
| Độn lót đóng bánh | Ẩm, không khí không vào | Đảo độn, thay chỗ ướt, rắc thêm trấu |
| Đống phân ngoài vườn | Mưa ngấm, ruồi đẻ trứng | Ủ trong hố có mái che, phủ trấu và bạt |
| Chuồng kín, bí | Khí tích tụ | Mở thông gió, khe thoát khí ở mái |
| Thức ăn rơi vãi ướt | Lên men, thối | Máng chống vãi, cho ăn vừa đủ |
Vì sao chuồng gà hôi
Phân gà chứa nhiều đạm và axit uric. Khi gặp nước và thiếu không khí, vi khuẩn phân huỷ tạo ra amoniac và các khí có mùi. Phân khô thì gần như không bốc mùi. Vì vậy mọi cách chống hôi đều xoay quanh ba việc: giữ khô, cho không khí vào, đưa phân ra khỏi chuồng.
Amoniac không chỉ làm hôi. Theo các tài liệu kỹ thuật chăn nuôi, nồng độ amoniac cao làm tổn thương đường hô hấp, gà dễ mắc CRD, khò khè, chảy nước mắt, chậm lớn. Người ngửi thấy cay mắt khi bước vào chuồng là lúc amoniac đã cao.
Bố trí chuồng ít mùi
- Nền cao hơn mặt đất xung quanh ít nhất 30 đến 40 cm để nước mưa không tràn vào.
- Rãnh thoát nước quanh chuồng, máng xối ở mép mái để nước mưa không hắt vào.
- Mái có khe thoát khí ở nóc hoặc để hở phần đầu hồi. Khí nóng và khí mùi bốc lên sẽ thoát ra.
- Vách lưới có bạt cuốn: mùa hè mở, mùa đông hạ bớt nhưng vẫn để khe thoáng phía trên.
- Chuồng đặt xa nhà ở và nhà hàng xóm càng nhiều càng tốt, cuối hướng gió chính.
- Mật độ vừa phải: gà thịt lớn khoảng 5 đến 7 con/m² nếu nuôi nhốt trên độn lót, gà đẻ khoảng 4 đến 5 con/m². Nuôi dày gấp đôi thì phân gấp đôi trên cùng diện tích nền.
Giữ nền khô từng ngày
- Đổi máng uống. Máng núm treo hoặc máng tròn treo ngang lưng gà ít đổ nước hơn máng đặt dưới nền. Đặt khay hứng hoặc lớp lưới bên dưới.
- Lót độn dày 10 đến 15 cm bằng trấu, mùn cưa, rơm băm khô.
- Đảo độn vài ngày một lần bằng cào để không khí vào, phân trộn đều với trấu và mau khô.
- Bốc bỏ chỗ ướt, đóng bánh quanh máng, rắc trấu mới.
- Khay hứng phân dưới sào đậu: gà ỉa nhiều nhất lúc ngủ. Một tấm tôn hoặc khay nhựa dưới sào, cào phân ra mỗi ngày hoặc cách ngày, là giảm được phần lớn mùi.
- Máng ăn chống vãi, cho ăn vừa đủ. Cám rơi xuống độn ướt sẽ lên men.
- Rắc vôi bột ở nền trước khi lót độn mới. Không rắc vôi trực tiếp lên gà.
Xử lý phân ra khỏi chuồng
- Gom phân và độn lót thay ra vào hố ủ có mái che, đáy lót nilon hoặc xi măng.
- Mỗi lớp phân phủ một lớp trấu, rơm hoặc lá khô. Có thể tưới men ủ phân vi sinh theo hướng dẫn trên gói.
- Đậy bạt kín để ruồi không đẻ trứng và mưa không ngấm.
- Sau vài tháng, phân hoai mục thành phân bón cho vườn, gần như không còn mùi.
- Không đổ phân tươi ra mương, ao, cống chung.
Men vi sinh có tác dụng không
Men vi sinh rắc vào độn lót hoặc trộn thức ăn giúp giảm mùi rõ khi nền chuồng đã khô. Nếu nền vẫn ướt nhão, men không làm được việc. Nhiều người nuôi làm đệm lót sinh học bằng trấu, mùn cưa trộn men, đảo định kỳ, dùng được nhiều lứa. Cách này hợp với chuồng nhỏ nuôi nhốt nếu chịu khó giữ ẩm vừa phải.
Nuôi gà trong khu dân cư
Luật Chăn nuôi 2018 giao HĐND cấp tỉnh quy định khu vực thuộc nội thành, khu dân cư không được phép chăn nuôi. Nếu nhà bạn ở phường nội thành, hãy hỏi UBND phường xem nơi mình có thuộc khu vực cấm hay không trước khi nuôi. Dù được phép, mùi hôi và tiếng gáy vẫn là lý do hàng xóm phản ánh, nên giữ chuồng khô và nuôi ít con.
Câu hỏi thường gặp
Cách nuôi gà trên sân thượng không hôi?
Nuôi ít con, dùng chuồng có khay hứng phân rút ra được và dọn mỗi ngày, máng uống núm không đổ nước, lót trấu hoặc mùn cưa dưới khay. Phân gom vào thùng ủ có nắp. Hỏi UBND phường để biết khu vực có được phép chăn nuôi không.
Cách nuôi gà không bị hôi bằng men vi sinh?
Trộn men vi sinh với trấu, mùn cưa làm đệm lót dày, giữ độ ẩm vừa phải và đảo đệm định kỳ. Men chỉ phát huy khi nền không bị ướt nhão. Làm theo hướng dẫn trên gói men.
Rắc gì vào chuồng gà cho đỡ hôi?
Vôi bột rắc xuống nền trước khi lót độn mới giúp sát trùng và hút ẩm. Trấu, mùn cưa khô rắc thêm lên chỗ ướt giúp phân mau khô. Men vi sinh dành cho đệm lót chăn nuôi giúp giảm mùi khi nền đã khô. Không rắc vôi trực tiếp lên gà.
Chuồng gà hôi có hại cho gà không?
Có. Khí amoniac từ phân ướt làm tổn thương đường hô hấp, gà dễ khò khè, chảy nước mắt, mắc CRD và chậm lớn. Khi người vào chuồng thấy cay mắt là cần thay độn và mở thoáng ngay.